Anda di halaman 1dari 56

Kuliah 4 Penduduk Dunia Pertumbuhan dan Taburan

Persoalan ????
Sejak bila manusia wujud Berapakah jumlah penduduk dunia Pada zaman dahulu, di mana manusia tinggal Berapanramaikah manusia yang pernah dilahirkan Pada masa ini, kenapa manusia bertumpu di satu-satu kawasan sahaja

Bagi orang-orang Islam, Kristian dan Yahudi manusia pertama ialah Nabi Adam dan isteri beliau adalah Hawa Manusia pada hari ini berasal dari keturunan ini Teori Charles Darwin Mengikut ahli akeologi Homo sapiens dipercayai wujud kira-kira 600,000 tahun yang lampau. Saiz manusia purba adalah kecil dan berterabur di seluruh permukaan bumi Untuk hampir semua masa ini, mereka pembru atau pengumpul makanan (hunter-gatherers) dan penduduk sedemikian tidak menunjukkan pertumbuhan pesat. 600,000 SM hingga 6,000 SM Zaman Batu Lama, penduduk dunia dianggarkan berjumlah 5 juta sahaja. Kira-kira 35% drp jumlah luas permukaan bumi (93 juta km persegi) digunakan oleh manusia Kadar kematian dan kelahiran adalah seimbang

Zaman Batu Bahru (6,000-3,000 SM) jumlah penduduk 15 juta orang Zaman Gangsa (3,000-2,000 SM) jumlah penduduk 28 juta Zaman Besi (2,000 SM 0 M) 150 juta Zaman Pertengahan (1-1000 M) 250 juta 1100 M -300 juta 1200 M 370 juta

390

Kadar Pertumbuhan Sehingga 1650


Sehingga 1650, kadar pertumbuhan adalah perlahan Pada 8000 SM, jumlah penduduk dianggarkan seramai 8 juta sahaja atau kadar pertumbuhan 15 untuk sejuta penduduk setahun. Dalam 800 tahun yang berikut, penduduk bertambah 300 juta. Tarikh 8000 SM dikatikan dengan Rev. Pertanian yang telah menyebabkan kenaikan dalam jumlah penduduk dunia. Dari 8000 SM hingga 1 Masehi (600 juta), jumlah penduduk berganda dalam setiap 1,530 tahun. Dari 1 Masehi (zaman Roman) sehingga permulaan Rev. Industri (1650), jumlah penduduk berganda setiap 1,240 tahun

Mengapakah pertumbuhan awal lambat? Kadar kematian adalah tinggi, khususnya antara yang muda. Jangka hayat lebih kurang 30 tahun sahaja 4 bayi harus dilahirkan untuk memastikan 2 akan terus hidup. Ancaman wabak penyakit dan kebuluran Sekiranya hasil pertanian merosot (akibat cuaca dan peperangan) maka banyak penduduk akan mati Ada yang percayai bahawa Rev. Pertanian telah mengalakkan pertumbuhan penduduk telah menentap untuk bertani bagi mendapatkan bekalan makanan.

Sebaliknya, bukti arkaeologi menunjukkan bahawa corak kediaman tetap ini menimbulkan masalah kebersihan (sanitary) dan menyebabkan peningkatan kejadian penyakit berjangkit seperti cacar dan taun. Penduduk bertambahan bukan kerana kejatuhan dalam kadar kematian, tetapi kerana kadar fertiliti meningkat selaras dengan peningkatan kualiti dan kuantiti makanan khusus utk kanak-kanak. (New diets improved the ability of women to conceive and bear children). Bekalan dan jenis makanan lembut (soft food for babies) juga mengurangkan keperluan untuk child spacing

Pertumbuhan Selepas 1650


1650-1950 penduudk dunia telah meningkat sebanyak 6 kali ganda 1650 500 juta, 1962 2.5 billion 1974 4 billion 1978 5 billion 1999 6 billion

Pertumbuhan Penduduk Dunia 2007


Masa Kelahiran Kematian Pertumbuhan Semulajadi

Tahun

133,201,704 55,490,538

77,711,166

Hari Jam Minit Saat

364,936 15,206 253 4

152,029 6,335 106 2

212,907 8,871 148 2

Sumber : US Census Bureau

Secara keseluruhan, pertumbuhan penduduk dunia berlaku secara pesat selepas Perang Dunia Ke 2 Namun Tabung Kependudukan PBB melaporkan pertabahan penduduk terus berlaku, tetapi pada kadar yang semakin berkurangan Khususnya sejak 2 dekad kebelakangan 1965-1970 (2.04%) 1990-1995 (1.46%) 1995-2000 (1.3%)

Berdasarkan kepada trend semasa, pada tahun 2050, jum. pdk. dunia = 8.9 bilion, kurang 500 juta berbanding anggaran yg dibuat pada tahun 1994 Faktor utama fenomena ini ialah kejatuhan secara menyeluruh kadar kesuburan di seluruh dunia Pada masa ini, 97% drp pertambahan pend dunia berlaku di Negara Membangun China 21% dan India 15% Dua dari 5 org pdk dunia tinggal di China dan India

Mengapa pertumbuhan pesat


Kadar kelahiran tinggi di Dunia Ke 3 Revolusi Industri kemajuan dalam setiap aspek kehidupan Kejatuan kadar kematian
Negara maju disebabkan oleh Rev. Industri NNB kemajuan dlm bidang perubatan dan penjagaan kesihatan

Taburan Penduduk Dunia


Taburan penduduk dunia tidak sama rata Negara yang paling padat sekalipun, taburanya adalah tidak sama Benua Asia dan Eropah = jumlah pdk dunia

India, China, Pakistan, Jepun dan Indonesia = jumlah penduduk dunia


India dan China negara yg mempunyai penduduk lebih 1 billion Indonesia negara di AT mempunyai penduduk 225 juta (2006)

2006 Rank Negara Pdk Luas Padat

2050 Negara Pdk

1 2 3 4 5 6

China India USA Indonesia Brazil Pakistan

1311 1122 300 225 187 166

3601 1148 3536 705 3265 298

364 977 85 319 57 557

India China USA Nigeria Indonesia pakistan

1628 1424 421 357 313 295

7
8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Bangladesh
Russia Jepun Nigeria Mexico Philipina Vietnam Jerman Mesir Ethopia Turki Iran Thailand Congo

147
142 128 122 107 89 84 82 79 75 70 65 64 63

50
6521 145 352 737 115 126 135 116 386 297 632 197 905

2940
22 883 347 145 774 667 607 681 194 236 103 325 70

Bangladesh
Brazil Congo Mexico Pilipina Ethopia Uganda Mesir Russia Vietnam Japan Turki Sudan Afghanistan

280
228 183 148 148 145 128 127 109 108 100 86 84 82

Mengapa taburan penduduk dunia


Terlalu banyak faktor 2 faktor utama Fizikal Budaya

Fizikal
Iklim gurun, kawasan kutub Bentuk muka bumi gunung tanah pamah Tumbuhan semula jadi kawan hutan Sumber alam - mineral

BUDAYA
Ekonomi tarikan kaw bandar, penempatan, pekerjaan Teknologi pengairan, teknik pertanian Dasar kerajaan kawal dan galak pertumbuhan penduduk, migrasi dll

Demographic Indicators: 1950 and 2000 (Population in thousands, rate in percent) China

Year 1950 1960 1970 1980 1990 2000

Population 562,580 650,661 820,403 984,736 1,148,364 1,268,853

Period 1950-1960 1960-1970 1970-1980 1980-1990 1990-2000

Growth Rate 1.5 2.3 1.8 1.5 1.0

Peperangan juga boleh mempengaruhi taburan dan jumlah penduduk Afghanistan bermula dari tahun 1970an dan berakhir pada akhir 1980an Bosnia pembasmian ethnik (genocide) pada tahun 1990an Juga berlaku di Vietnam Khemer Rouge tahun 1970an

Demographic Data for Bosnia and Herzegovina


Year 1950 1960 1970 1980 1990 2000 Population 2,662 3,240 3,703 4,092 4,424 4,035 Period 1950-1960 1960-1970 1970-1980 1980-1990 1990-2000 Growth Rate 2.0 1.3 1.0 0.8 -0.9

Demographic Data for Afghanistan


Year 1950 1960 1970 1980 1990 2000 Population 8,150 9,829 12,431 15,112 14,669 23,898 Period 1950-1960 1960-1970 1970-1980 1980-1990 1990-2000 Growth Rate 1.9 2.3 2.0 -0.3 4.9

Sikap negara maju suka kepada saiz penduduk yang kecil Lebih mentingkan kualiti hidup berbanding dengan kuantiti (jumlah penduduk yang ramai)

Demographic Data for Norway

Year 1950 1960 1970 1980 1990 2000

Population 3,265 3,581 3,877 4,086 4,242 4,492

Period 1950-1960 1960-1970 1970-1980 1980-1990 1990-2000

Growth Rate 0.9 0.8 0.5 0.4 0.6

Demographic Data for United States


Year 1950 1960 1970 1980 1990 2000 Population 152,271 180,671 205,052 227,726 250,132 282,339 Period 1950-1960 1960-1970 1970-1980 1980-1990 1990-2000 GrowthRate 1.7 1.3 1.0 0.9 1.2

Faktor lain
Satu fenomenan dunia moden yang mempengaruhi taburan dan densiti penduduk dunia ialah MIGRASI dan URBANISASI Urbanisasi dan Migrasi merupakan proses yang saling berkait rapat Negara maju sudah lama berlaku bermula di zaman Revolusi Perindustrian Negara Membangun selepas Perang Dunia ke 2

Taburan Semula Penduduk melalui Migrasi


Pertmbahan saiz penduduk bukanlah perubahan demografik tunggal yang berlaku dalam 100 tahun ini kerana terdapat juga taburan semula penduduk dunia yang berlaku. Proses migrasi melibatkan perpindahan penduduk dari satu kawasan ke kawasan lain yang akan menyebabkan kawasan yang dituju akan mengalami pertumbuhan penduduk tinggi Migrasi dalam negara - biasanya migrasi antara kawasan luar dengan kadar pertumbuhan penduduk tinggi ke kawasan bandar.

Salah satu dari pola migrasi yang penting ialah migrasi keluar dari benua Eropah yang telah mengubah corak penghidupan (tempat asal dan juga tempat dituju). Pola migrasi ini mula pada abad ke-14. Tetapi jumlah yang besar hanya mula berpindah pada abad ke-19 Ini didorong oleh perkembangan sektor perindustrian di Eropah yang memyebabakan penduduknya bertambah Sebelum migrasi dari Eropah kepada benua lain, penduduk Eropah merupakan 18 % daripada jumlah penduduk dunia 90 % dari jumlah penduduk Eropah pada masa tersebut merupakan bangsa Eropah itu sendiri. Pada tahun 1930an, kaum Eropah yang terdapat di Eropah, Amerika dan Oceania merupakan 35 % daripada jumlah penduduk dunia.

Sejak tahun 1930an, proses perpindahan kaum Eropah ini hampir berakhir. Sebelum tahun ini, kaum Eropah telah menunjukkan kadar pertumbuhan yang pesat sekali berbanding dengan benuabenua yang lain. Tetapi selepas WW2, trend ini seolah-olah telah diterbalikkan. Pertumbuhan penduduk Eropah di luar Eropah dan juga di Eropah sendiri menjadi semakin mengecil

Perubahan dalam pola penduduk ini juga telah berubah disebabkan oleh aliran migrasi. Kebanyakan migran ini berpindah dari negara membangun ke negara maju. Migran-migran ini menunjukkan paras fertiliti yang lebih tinggi Ini menyebabkan pertumbuhan yang tidak seimbang didestinasi baru. Contohnya, di USA, penduduk Hispanic dan penduduk Asia mungkin akan menjadi penduduk majoriti di California pada awal abad ini. Semasa penduduk Eropah berpindah, mereka sebenarnya mengisi kekosongan negara-negara yang mempunyai jumlah penduduk kecil. Migrasi semasa kini menyebabkan kenaikan yang jelas kepada densiti penduduk.

Revolusi Urbanisasi
Urbanisasi amat berkait rapat dengan kenaikan dalam taburan dan kepadatan penduduk dunia moden Urbanisasi menghasilkan satu bentuk taburan semula penduduk yang boleh dikatakan melanda di seluruh dunia, khususnya selepas WW2

Bandar-bandar besar merupakan fenomena yang baru. Contohnya, jumlah penduduk Roma yang berjumlah hanya 650,000 pada tahun 100 SM mungkin merupakan yang terbesar dalam dunia purba. Pada tahun 1800, hanya 1% penduduk dunia tinggal dibandar yang bersaiz 100,000 penduduk atau lebih. Pada tahun 1990an, lebih dari 1/3 penduduk tinggal dalam saiz bandar yang sama (100,000)

Taburan semula penduduk dari luar bandar ke bandar adalah jelas ternampak di dunia maju. Pada tahun 1800, 10% penduduk England tinggal di bandar, khusus London. Pada tahun 1990an, 90% penduduk England tinggal di bandar. Di kawasan membangun, proses urbanisasi merupakan respons dari segi perdagangan (commercial response) kepada proses perindustrian di Eropah, Amerika dan Jepun. Aktiviti ekonomi utama dibandar-bandar ini bukan perindustrian tetapi perdagangan. Bandar-bandar sdemikian timbul semasa penjajah Eropah berusaha mencari pasaran untuk menjual keluaran mereka.

Pada masa sekarang, pertumbuhan penduduk bandar di Negara Membangun ini lebih disebabkan oleh kadar kelahiran yang tinggi dan kadar kematian rendah. (Mempunyai hubung kait yang rapat dengan MIGRASI) Keadaan ini bertentangan dengan keadaan pada awal perkembangan bandar di Eropah yang dicirikan oleh kadar kelahiran rendah dan kadar kematian tinggi.

Penduduk Seimbang (equilibrium)


Walaupun kadar pertambahan mungkin telah sampai puncaknya (tahun 1990an?) dan rancangan kependudukan akan mengurangkan kadar kelahiran, keadaan equilibrium hanya akan dicapai dalam 6-7 dekad lagi kerana potensi pertumbuhan yang ujud (kerana struktur umur). Masalah penduduk yang bermula 40 tahun dahulu dengan permulaan kejatuhan mortaliti di negara sedang membangun hanya dapat diatasi dengan tren yang sebaliknya yang akan mengambil tempuh 75 tahun. Dekad 1990an akan merupakan satu dekad kritikal kerana pilihan-pilihan dalam sepuluh tahun ini akan menentukan kadar pertambahan penduduk untuk dekad yang berikutnya - samada ia akan bertambah 3 atau 2 kali sebelum distabilkan

Ini juga akan menentukan samada kadar kerosakan alam sekitar akan dipesatkan atau dilambatkan. Dekad 1990an ini akan melihatkan pertambahan bilangan manusia yang pesat sekali. Jumlah penduduk kini - 5.3 billion - bertambah sebanyak 3 orang satip saat (1/4 juta sehari). Sebahagian besar kadar pertambahan ini akan datang dari negara miskin yang tidak berupaya menanggung keperluan kelahiran baru ini. 31 % pertambahan akan terdapat di Asia Selatan (1/4 jumlah penduduk sekarang). 23 % dari pertambahan dekad akan terdapat di Afrika (12 % jumlah penduduk sekarang.

Pertumbuhan penduduk sifar juga akan menganggu proses untuk mencapai penduduk seimbang Pertumbuhan penduduk sifar = kadar kelahiran (fertiliti) dan kadar kematian (mortaliti) adalah hampir sama Dalam masa panjang, akan menyebabkan penyusutan dalam jumlah penduduk Konsep ini berbeza dengan penduduk seimbang

Penduduk seimbang kadar pertumbuhan penduduk selaras dengan perkembangan ekonomi, sumber, kebajikan dll Penduduk Sifar telah mula berlaku di negara Eropah sejak 60 tahun lalu Fenomena ini didorong oleh kejatuhan fertiliti Disebabkan oleh kemajuan dan sikap penduduk terhadap kesuburan

Menurut Bank Dunia, negara maju akan mengalami penduduk seimbang pada jumlah 1.3 billion Negara Membangun akan seimbang pada 5.9 billion, iaitu 87% daripada jumlah penduduk dunia keseluruhan Pada akhir abad ke 22, dunia akan mengalami penduduk seimbang dgn jumlah 9.77 billion

Isu-isu Pertumbuhan Penduduk Dunia


Kebuluran Kemiskinan Pencemaran Alam sekitar Hak asasi Konflik dan peperangan Kepupusan sumber