Anda di halaman 1dari 9

Sejarah Jan.

2011
Tingkatan 5

BAB 1 : KEMUNCULAN DAN PERKEMBANGAN NASIONALISME DI ASIA


TENGGARA
Imperialisme Barat di Asia Tenggara

 Imperialisme bermaksud dasar perluasan kuasa sesebuah negara dalam


meluaskan pengaruh dan wilayahnya dengan menjajah negara lain untuk
kepentingan tertentu.

 Wujud sejak empayar Rom dan Yunani lagi.

 Imperialisme moden pada abad yang ke-15 – Barat menguasai wilayah-wilayah


di Amerika Latin, Afrika dan Asia.

Faktor-faktor Imperialisme Barat

Persaingan Kuasa- Kekayaan Bahan


Kuasa Barat Mentah

• Jamin kepentingan nasional • India dan China – sasaran pasaran


• Meningkatkan imej negara Asia Tenggara
• Luas tanah jajahan dipandang • Tanah Melayu, Indonesia dan
tinggi dasn dihormati Thailand kaya dengan sumber biji
• Negara-negara Barat berlumba timah
menjadi kuasa besar

1 Disediakan oleh : Cik Puteri Siti Fatinnur


Sejarah Jan. 2011
Tingkatan 5

Sistem Pengangkutan Revolusi


dan Perhubungan Perindustrian

• Kapal berkuasa wap • Mengubah dasar Imperialisme


mempercepatkan perjalanan Barat di Timur
( Timur – Barat ) • Bertujuan mendapatkan barang
• Mengangkut barang lebih banyak dagangan ( teh dan rempah )
dan muatan lebih besar
• Pembukaan Terusan Suez ( 1869 ). • Berkembang di Barat pada kurun
Memendekkan jarak dan masa ke ke-17
Timur • Hasil perkilangan besar-besaran
• Penciptaan telegraf • Memerlukan bekalan bahan
• Memberi arahan kepada pegawai- mentah ( banyak dan berterusan )
pegawai di tanah jajahan dengan
lebih cepat dan mudah
• Memudahkan urusan perniagaan
dan galakan perdagangan
antarabangsa

Beban Orang Putih dan


Tugas
Menyebarkan Tamadun
• Slogan beban orang putih ( British dan Belanda )
• Mendakwa mereka lebih maju dan bertamadun
• Rasa bertanggungjawab memimpin orang Timur ( lebih sejahtera )
• Tugas menyebarkan tamadun menjadi slogan Perancis
• Mubaligh Kristian berpendapat bertanggungjawab sebar agama kristian kepada
penduduk tanah jajahan.

Praktis 1

A. Apakah yang dimaksudkan dengan imperialisme ?

B. Mengapakah negara China dan India menjadi sasaran kuasa Barat untuk
dijajah ?

C. Senaraikan kuasa Imperialisme Barat yang menguasai Asia Tenggara.

D. Nyatakan slogan yang digunakan orang Perancis di Timur.

E. Bincangkan tentang faktor-faktor Imperialisme barat.

F. Tahun bilakah Terusan Saez dibuka dan apakah fungsinya ?

G. Apakah yang membuatkan Imperialisme Barat berminat menjajah Tanah Melayu,


Indonesia dan Thailand ?

2 Disediakan oleh : Cik Puteri Siti Fatinnur


Sejarah Jan. 2011
Tingkatan 5

Perubahan Sistem Politik

 Sebelum kedatangan Imperialisme Barat – sistem pemerintahan diraja


diamalkan.

 Imperialisme Barat berpendapat – Sistem politik mesti dikuasai terlebih dahulu


sebelum ekonomi.

 Perkara ini menjadi matlamat utama Imperialisme Barat.

Sistem Birokrasi Barat

Ciri-ciri umum Sistem Birokrasi Barat

Penubuhan
Kerajaan Pusat

Hasil penyatuan wilayah-


wilayah di tanah jajahan
Pelaksanaan Undang- Pentadbiran Tanah
undang Barat Jajahan oleh Gabenor
Jeneral

• Menggantikan undang-
undang tempatan • Pemerintah tertinggi
Sistem Birokrasi
• Bahasa Barat sebagai Barat • Bertanggungjawab terus
bahasa rasmi pada Kementerian Hal
Ehwal Jajahan di negeri
masing-masing

Pegawai-pegawai Pelaksanaan
Barat mengetuai Pentadbiran melalui
biro ( jabatan ) Biro ( jabatan )

• Urusan pentadbiran
dijalankan melalui biro-
biro

• Diketuai pegawai barat

3 Disediakan oleh : Cik Puteri Siti Fatinnur


Sejarah Jan. 2011
Tingkatan 5

Sebelum kedatangan Sepanyol,


FILIPI Filipina terdiri daripada daerah-
daerah kecil ( barangay ) yang
NA diperintah oleh Datu

Gabenor Jeneral
(Pemerintah Tertinggi ) Encomiendero

Ketua Datuk Bandar


( Pentadbir Wilayah ) Encomienda (Barangay-
barangay yang digabungkan )

Gabenor Kecil
( Pentadbir Bandar )
Tugas-tugas
Encomiendero

1. Menjaga keamanan

Penduduk Filipina amat 2. Mengutip cukai


benci sistem
Encomienda (cukai 3. Meng’kristian’kan
tinggi dan kerahan penduduk barangay
tenaga)

Penyatuan barangay menyebabkan


kemerosotan sistem pemerintahan
tradisional dan pengaruh golongan datu.

4 Disediakan oleh : Cik Puteri Siti Fatinnur


Sejarah Jan. 2011
Tingkatan 5

INDONESI Ciri – ciri Perubahan


A Pentadbira Diketuai oleh Gabenor Jeneral
n Pusat ( Pentadbiran Pusat )
Pentadbira
Sebelum kedatangan Ditadbir oleh pembesar tempatan
n
Belanda, Indonesia dengan pengawasan pegawai Belanda
Tempatan
terdiri daripada
beberapa buah kerajaan Penubuhan
yang berasingan seperti Jabatan
Jabatan Pelajaran dan Jabatan Pertanian
Mataram dan Bantam. Kerajaan /
Kerajaan tersebut Biro
diketuai oleh raja dan
dibantu oleh golongan Penubuhan
pembesar. Sebagai penasihat pentadbiran Belanda
Dewan
Pada peringkat tetapi tiada kuasa perundangan
Tempatan
pemerintahan tempatan,
pentadbiran diketuai
oleh pembesar daerah Volksraad Merupakan Majlis Rakyat hasil desakan
atau Bupati ( Jawa ). 1916 Sarekat Islam

Perubahan selepas kedatangan Belanda

Sistem Birokrasi Barat di BURMA

Sebelum kedatangan Selepas kedatangan British


British
Kemenangan British dalam Perang Inggeris-
Raja Burma 1886 menyebabkan penguasaan
British terhadap Burma dan pemerintahan
beraja dihapuskan
Hluttaw Wun Pesuruhjaya Tinggi British - Pemerintah
tertinggi di Burma

Myothugyi Institut Hluttaw ( Majlis Diraja ) hilang


Ketua Bandar fungsi. Wun,Myothugyi,ahmudan,athi
dimansuhkan
Akta Kampung Ulu Burma 1887 dan Akta
Ahmudan Perkampungan Burma 1889 – sistem
( Pegawai diRaja ) pentadbiran tradisional dilenyapkan
Pentadbiran daerah diambil alih oleh Myo-
Athi ( Pembesar- ok (Pegawai bandaran)
pembesar tradisional )
Undang-undang Barat dijadikan undang-
Sistem Pemerintahan undang utama
Dinasti Konbaung
5 Disediakan oleh : Cik Puteri Siti Fatinnur
Sejarah Jan. 2011
Tingkatan 5

Majlis Perundangan diperkenalkan

Penubuhan balai polis dan kem tentera


Sistem Birokrasi Barat di THAILAND

Raja Chulalongkorn
Diperkenalkan

golongan bangsawan
berpendidikan Barat

memperkenalkan
. Terdiri daripada
Kabinet Menteri :
untuk mengetuai

Majlis Mesyuarat

Majlis Penasihat
sendiri oleh Raja Raja Mongkut

kementerian
Mongkut dan Raja melantik 80 orang

Tertinggi

Rendah
Chulalongkorn penasihat Barat

•Penasihat Kewangan
•Penasihat Pelabuhan
Pemodenan •Penasihat Polis
pentadbiran – •Penasihat Kastam
mengekalkan •Penasihat
kemerdekaan Ketenteraan
Thailand. Thailand
merupakan

Perbend
eharaan

Juruaudi
berkhid

dilantik
satu-satunya negara

negara

Britain
dalam

untuk

t dari
•Mengetuai jabatan-

mat
Asia Tenggara yang
jabatan yang
tidak pernah dijajah
ditubuhkan
oleh Imperialis
•Melatih pegawai-
Barat.
pegawai
tempatan berkuasa mutlak
menggantikan sistem raja
di Barat diperkenalkan
Tujuannya untuk mengurangkan berperlembagaan seperti
pengaruh pembesar tradisional dan 1932, sistem
institusi raja

Union Indochinoise
INDOCHINA 1887

Sebelum Selepas kedatangan Perancis menguasai


kedatangan Perancis keseluruhan pentadbiran
Perancis
• Negeri-negeri ditadbir Diketuai Gabenor Jeneral
oleh sebuah pusat Pentadbiran diketuai
Gabenor Jeneral Penyertaan Laos – 1904
berkuasa mutlak
(kuasa penuh pada
pembesar Merupakan persekutuan
Leftenan Gabenor Indochina
tempatan) ( Pemerintah wilayah
jajahan / naungan ) Undang-undang diluluskan
• Setiap birokrasi
diketuai golongan oleh Parlimen Perancis
Mandarin yang Residen Jeneral
dipengaruhi sistem Pengasingan pentadbiran
Pentadbiran Tanaholeh : Cik Puteri Siti Fatinnur
6 Disediakan kerajaan pusat dan
Besar China Residen Wilayah kerajaan tempatan
Sejarah Jan. 2011
Tingkatan 5

Sistem birokrasi barat di TANAH ME


LAYU

Sebelum kedatangan Portugis menakluk Belanda menakluk


Portugis, Kesultanan Melaka Melaka
Melayu Melaka
mengamalkan Sistem  Institut beraja  Institut beraja
Pembesar Empat merosot terhapus
Lipatan dan menjadi
ikutan negeri-negeri
di Tanah Melayu Perak, Selangor, Negeri-negeri Melayu
Pahang dan Negeri Tidak Bersekutu
Sembilan dikenali terdiri daripada
British memerintah, sebagai Negeri- negeri Kedah,
Negeri-negeri Selat negeri Melayu Kelantan, Perlis,
diwujudkan (Melaka, Bersekutu Terengganu dan
Pulau Pinang, dan Johor
Singapura)
Tugas utama Residen British
dan Penasihat memperkenalkan
Pemerintah tertinggi  Menasihati Sultan sistem kehakiman
Negeri-negeri Selat dalam semua Barat, pelaksanaan
adalah Gabenor yang perkara kecuali sistem kutipan cukai,
dibantu oleh hal agama Islam pembahagian negeri
Residen. Pentadbiran dan adat istiadat kepada beberapa
kampung oleh Melayu daerah dan
penghulu dikekalkan penubuhan balai
polis
Peranan raja dan
pembesar Melayu
terjejas.

Kesan-kesan Pengenalan Sistem Birokrasi Barat


 Peranan raja diambil alih di  Wilayah / negeri disatukan menjadi
Indonesia dan Tanah Melayu sebuah negara (Persekutuan Tanah
 Sistem raja berkuasa mutlak Melayu, Filipina, Indochina dan
(Thailand) digantikan sistem Raja Indonesia)
Berpelembagaan Barat  Pengaruh pembesar tradisional
 Burma, peranan raja sebagai dihapuskan (Mandarin-Indochina
penaung agama Buddha diambil dan Datu-Filipina)
alih  Sistem undang-undang Barat
diperkenalkan

7 Disediakan oleh : Cik Puteri Siti Fatinnur


Sejarah Jan. 2011
Tingkatan 5

 Sistem cukai baru diperkenalkan di  Institusi Beraja terhapus (Melaka


Tanah Melayu dan Burma)
 Balai polis dan pasukan polis
ditubuhkan
FAKTOR-FAKTOR KEMUNCULAN NASIONALISME

Dasar Penjajahan Barat Pengaruh Media Massa


 Sistem birokrasi Barat yang tidak  Menyebarkan idea-idea nasionalisme
memberi peluang rakyat tempatan  Menanam perasaan anti-penjajah
dalam sistem pentadbiran moden  Al-Ikhwan, Saudara, Warta Malaya
(kekal dalam ekonomi tradisional) dan Majlis adalah akhbar berpengaruh
 Contoh, Sistem Tanaman Paksa  Di Vietnam, akhbar yang berpengaruh
(Indonesia) dan Sistem Polo (Filipina) adalah Tribune Indigene dan Cloche
menunjukkan penindasan penduduk Felee
peribumi
 Mewujudkan jurang sosial Sistem perhubungan dan
 Mereka berada dalam kelas tersendiri pengangkutan
dan layak bergaul dengan golongan
 Perkhidmatan telefon dan telegraf
elit tempatan
 Pembinaan jalan raya dan keretapi
 Dasar terbuka (imigran) menimbulkan
menghubungkan kawasan yang
rasa tidak puas hati rakyat tempatan
terpisah
(penguasaan bidang ekonomi)
 Mudahkan rakyat dan pemimpin
Kemunculan Intelektual bertemu dan membincangkan idea-
idea nasionalisme
 Golongan yang melanjutkan pelajaran
di Barat dan di Asia Barat
Sistem Pendidikan
 Pendedahan idea falsafah Barat dan
 Pilih kasih - mengutamakan sekolah
Islam
bahasa penjajah
 Sedar penjajah tidak mentadbir tanah
 Faktor pemangkin nasionalisme Asia
jajahan sebaik mentadbir negara
Tenggara
sendiri
 Hanya beri pendidikan peringkat
 Memimpin gerakan nasionalisme
rendah dan terhad golongan elit dan
 Menuntut taraf hidup bangsa mereka penduduk bandar
dibela mulanya tapi lama kelamaan
 Indonesia – anak Priyayi diberi
meminta kemerdekaan negara
pendidikan tersendiri dan diasingkan
daripada anak-anak kebanyakan
Karya Kesusasteraan
 Memecahkan perpaduan rakyat
 Mesej kesengsaraan dan kekecewaan
tempatan
(penindasan penjajah)
 Pendidikan sekular dan pendidikan
 Membangkitkan kesedaran dan cinta
mubaligh mengancam sekolah Buddha
kepada tanah air
( Burma )
 Novel Noli Me Tangerekarnya
 Tanah Melayu – lepasan sekolah
(Filipina)
Inggeris senang mendapat pekerjaan
 Cerpen Kerikil-kerikil Tajam dan Ke
Makam Bonda karya Chairil Anuar Pengaruh Agama
di Indonesia  Menyatukan rakyat tempatan hadapi
 Di Tanah Melayu novel Putera penindasan Barat dan Kristian
Gunung Tahan karya Pak Sako

8 Disediakan oleh : Cik Puteri Siti Fatinnur


Sejarah Jan. 2011
Tingkatan 5

 Gerakan Islah (Tanah Melayu dan  Memperjuangkan Pan-Islamisme


Indonesia), Persatuan Belia Buddha (Penyatuan dunia Islam menentang
1906 (Burma) menunjukkan agama penjajah Barat)
sebagai alat perpaduan dan pencetus  Kristian (Sepanyol) menyatukan
nasionalisme penduduk peribumi menentang kuasa

9 Disediakan oleh : Cik Puteri Siti Fatinnur