Anda di halaman 1dari 2

Sedimentologi SISTEM SUNGAI Sedimentologi SISTEM SUNGAI Sedimentologi

Sungai ialah agen pengangkutan yang utama, yang membawa sedimen dari daratan Jujukan tebal bewarna merah yang terdiri dari selang lapis konglomerat, pasir, dan
ke pantai lautan ataupun ke tasik, di mana sedimen tadi akan diendapkan atau terus syal yang tidak mempunyai fosil lautan adalah banyak terdapat di permukaan bumi,
diangkut ke pelantar benua dan lembangan laut dalam. dan dipercayai berasal dari alluvium sungai.
Tidak semua sedimen yang dihasilkan oleh preses luluhawa di daratan ini diangkut Endapan sungai moden tidaklah bewarna merah seperti mana yang terdapat pada
ke laut atau tasik, tetapi sebahagian daripadanya akan terendap di daratan di bawah endapan kuno. Pewarnaan merah adalah disebabkan oleh pertukaran mineral silikat
pengaruh proses sungai itu sendiri. besi detrital (detrital iron silicate minerals) yang berlaku selepas pengendapan.

STAG2003 Alluvium ini biasanya berasal dari putaran pertama (first-cycle origin), yang kaya
dengan silikat ferromagnesium detrital.
Sedimentologi Tidak semua alluvium bertukar menjadi merah. Di kawasan dataran banjir misalnya,
oksid besi (iron oxide) dan hidroksid stabil dalam keadaan kering dan beroksigen,
dan boleh menghasilkan warna merah.
Di persekitaran palong yang tepu (saturated channel environment), oksid besi dan
Sekitaran sedimen hidroksid menjadi tidak stabil, terutama dalam keadaan penurunan (reducing), dan
akhirnya oksid ini dikeluarkan (removed) dalam bentuk larutan.
Sistem Sungai

Kamal roslan mohamed Geologi UKM Kamal roslan mohamed Geologi UKM Kamal roslan mohamed Geologi UKM

Sedimentologi Sedimentologi Sedimentologi


Fluvial Channel Patterns Fluvial Channel Patterns Fluvial Channel Patterns

Kamal roslan mohamed Geologi UKM Kamal roslan mohamed Geologi UKM Kamal roslan mohamed Geologi UKM

Sedimentologi SISTEM SUNGAI Sedimentologi SISTEM SUNGAI Sedimentologi


Fluvial Channel Patterns
Sistem sungai telah dikaji dengan terperinci oleh ahli-ahli geologi dan geomorfologi. Pola alur yang utama ialah sungai lurus, sungai berliku dan sungai berburai.
Palong mempunyai bentuk yang berbagai-bagai, bergantung kepada peringkat aliran Terdapat sejenis sungai yang terletak di perantaraan di antara sungai lurus dan
sungai. sungai berliku, iaitu sungai sinuous.
Pola atau bentuk palong ini dikawal oleh beberapa faktur termasuk beban sedimen
yang diangkut dan ciri-cirinya, jumlah dan sifat luahan (air/discharge) dan juga
kecerunan sungai.
Berasaskan kepada morfologi aliran atau sungai tersebut, sistem sungai boleh
dibahagikan kepada empat jenis;
1) sungai lurus
2) sungai sinuous
3) sungai berburai
4) sungai berliku
5) sungai anastomosing

Kamal roslan mohamed Geologi UKM Kamal roslan mohamed Geologi UKM Kamal roslan mohamed Geologi UKM
SISTEM SUNGAI Sedimentologi SISTEM SUNGAI Sedimentologi SISTEM SUNGAI Sedimentologi

Sungai anastomosing pula adalah dianggap sebagai jenis khas kepada sungai Indek kelikuan (sinuisity index- SI)telah ditakrifkan dengan berbagai-bagai cara Pengelasan sungai di atas adalah bergantung kepada darjah kelikuan sungai itu
berburai, yang mana pulau-pulau yang membahagikan alur adalah tetap dan tidak seperti di bawah; sendiri. Dua faktur yang utama yang dapat mengawal darjat kelikuan sungai ialah
bergerak. Sungai lurus jarang dijumpai dan jika adapun cuma untuk jarak yang dekat panjang talweg (talweg length) kecerunan sungai dan luahan (discharge).
sahaja. SI = ________________________ (Leopold & Wolman, 1957)
Leopold dan Wolman (1957) mendapati bahawa terdapat satu formula yang boleh
panjang lembah (valley length)
Sungai berburai dengan sungai anastomosing berasaskan kepada kestabilan beting mengaitkan kecerunan dan luahan, iaitu;
atau pulau-pulau yang memisahkan alur.
panjang alur (length of channel) s = 0.06Qb-0.44
SI = ________________________________________ (Brice, 1964)
s = kecerunan
panjang paksi berliku (length of meander belt axit)
Qb= luahan
Bruce (1964) menggunakan indek kelikuan untuk memisahkan sungai lurus daripada
Sungai berliku terbentuk di kawasan yang bercerun rendah. Tetapi di kawasan yang
sungai sinuous dan sungai berliku.
sama boleh terdapat sungai berburai jika luahannya (discharge) banyak atau beban
dasar yang diangkut bertambah.
SI Jenis sungai Sungai yang mempunyai beban sedimen yang sedikit biasanya berbentuk sungai
< 1.0 sungai lurus lurus, jika beban sedimen sederhana, sungai sinuous yang terbentuk dan jika beban
sedimen banyak, yang terbentuk ialah sungai berburai (Morisawa, 1985).
1.05-1.5 sungai sinuous
> 1.5 sungai berliku

Kamal roslan mohamed Geologi UKM Kamal roslan mohamed Geologi UKM Kamal roslan mohamed Geologi UKM

Sedimentologi Sedimentologi Sedimentologi

Kamal roslan mohamed Geologi UKM Kamal roslan mohamed Geologi UKM Kamal roslan mohamed Geologi UKM

Sedimentologi Sedimentologi

Sekian ….

Kamal roslan mohamed Geologi UKM Kamal roslan mohamed Geologi UKM

Anda mungkin juga menyukai