Konsonan Letupan Bunyi letupan terhasil apabila alat sebutan dirapatkan pada manamana daerah sebutan.

Dalam hal ini, arus udara dari paru-paru yang melalui rongga mulut akan tersekat dan kemudiannya dilepaskan dengan serta-merta untuk menghasilkan bunyi letupan ( plosif ). Di bawah adalah contoh-contoh konsonan melayu asli dan konsonan pinjaman:a) Bunyi kosonan melayu asli  Terdapat 19 bunyi konsonan melayu asli, iaitu:[p]

Konsonan letupan dua bibir tidak bersuara

[b] Konsonan letupan dua bibir bersuara [t] Konsonan letupan gusi tidak bersuara [d] Konsonan letupan gusi bersuara [k] Konsonan letupan lelangit lembut tidak bersuara [g] Konsonan letupan lelangit lembut bersuara [ʔ] Hentian glotis [č] Konsonan letusan lelangit keras tidak bersuara [ǰ] Konsonan letusan lelangit keras bersuara [s] Konsonan geseran gusi tidak bersuara [r] Konsonan geseran gusi bersuara [h] Konsonan geseran glotis bersuara [l] Konsonan geseran sisian gusi bersuara [m] Konsonan sengau dua bibir bersuara [n] Konsonan sengau gusi bersuara [ŋ] Konsonan sengau lelangit lembut bersuara [ɲ] Konsonan sengau gusi lelangit keras bersuara [w] Separuh vokal dua bibir bersuara

iaitu:[f] Konsonan geseran bibir gigi tidak bersuara [v] Konsonan geseran bibir gigi bersuara [θ] Konsonan geseran gigi tidak bersuara [ŏ] Konsonan geseran bersuara [z] Konsonan geseran gusi bersuara [š] Konsonan geseran gusi lelangit keras tidak bersuara [x] Konsonan geseran lelangit lembut tidak bersuara [γ] Konsonan geseran lelangit lembut bersuara Seterusnya adalah tentang rajah-rajah yang mengenai tentang bunyibunyi konsonan melayu asli:- Daerah Artikulasi Cara Penghasilan Letupan Letusan Geseran Getaran Sisian Sengauan Separuh Vokal Dua Bibir pb Gusi td s r l n Gusi Lelangit Lelangit Pita Lelangit Keras Lembut Suara Keras kg ʔ cj h m w ɲ ŋ y Rajah : Carta konsonan Melayu Asli .[j] Separuh vokal lelangit keras bersuara b) Bunyi konsonan melayu pinjaman  Terdapat 8 bunyi konsonan melayu pinjaman.

Letupan Dua Bibir Bersuara [ b ] Dua bibir ditemukan dan lelangit lembut dinaikkan rapat ke belakang rongga tekak.Cara membunyikan konsonan melayu asli Huraian yang terdapat di bawah menjelaskan tentang peranan. Sekatan udara itu dilepaskan dengan serta-merta sambil menggetarkan pita suara. Sekatan udara itu dilepaskan dengan serta-merta tanpa menggetarkan pita suara. Udara dari paru-paru melalui rongga mulut dan dibiarkan tersekat di bahagian belakang rapatan dua bibir itu. Udara dari paru-paru melalui rongga mulut dan dibiarkan di bahagian belakang pertemuan di antara hujung lidah dengan gigigusi itu. Letupan Gigi-Gusi Tak Bersuara [ t ] Hujung lidah ditemukan dan lelangit lembut dinaikkan rapat ke belakang rongga tekak. Letupan Dua Bibir Tak Bersuara [ p ] Dua bibir ditemukan dan lelangit lembut dinaikkan rapat ke belakang rongga tekak. keadaan dan kedudukan alat-alat artikulasi seperti: Bibir  Lidah  Anak tekak  Lelangit lembut  Pita suara Dalam membunyikan konsanan bahasa melayu asli. Letupan Gigi-Gusi Bersuara [ d ] Hujung lidah ditemukan ke gigi-gusi dan lelangit lembut dinaikkan rapat ke rongga tekak. Sekatan udara itu dilepaskan dengan serta-merta tanpa menggetarkan pita suara. Udara dari paru-paru melalui rongga mulut dan dibiarkan di bahagian belakang pertemuan di antara hujung lidah dengan gigi- . Udara dari paru-paru melalui rongga mulut dan dibiarkan tersekat di bahagian belakang rapatan dua bibir itu.

Sekatan udara dilepaskan dengan serta-merta tanpa manggetarkan pita suara. seperti contoh-contoh berikut. Letupan Lelangit Lembut [ g ] Lelangit lembut dinaikkan rapat ke belakang rongga tekak. Letupan Lelangit Lembut Tak Bersuara [ k ] Lelangit lembut dinaikkan rapat ke belakang rongga tekak. Sekatan udara dilepaskan dengan serta-merta sambil menggetarkan pita suara. . Udara yang disekat oleh rapatan pita suara tersebut tanpa menggetarkan pita suara. Pita suara dirapatkan sepenuhnya. Arus udara yang dikeluarkan dari paruparu dibiarkan menyekat di belakang rapatan pita suara. 3. 5. Sekatan udara dilepaskan dengan serta-merta sambil menggetarkan pita suara. Belakang lidah dinaikkan ke lelangit lembut supaya udara dari paru-paru tersekat pada bahagian pertemuan belakang lidah dengan lelangit lembut. 2.gusi. Belakang lidah dinaikkan ke lelangit lembut supaya udara dari paru-paru tersekat pada bahagian pertemuan belakang lidah dengan lelangit lembut. Penyekatan arus udara dari paru-paru ke rongga hidung telah dilakukuan dengan menaikkan lelangit lembut dan anak tekak ke belakang atau ke dinding rongga tekak. a) Hentian glotis [ ʔ ] Cara membunyikannya:1. Dengan itulah terhasil bunyi hentian glotis [ ʔ ]. 4.

Awal Tengah Akhir anak [ ʔanaʔ ] saat [ saʔat ] lemak [ ləmaʔ ] ikan [ ʔikan ] rakyat [ raʔyat ] budak [ budaʔ ] Contoh-contoh bunyi hentian glotis [ ʔ ] Konsonan Letusan Konsonan Letusan Lelangit Keras Tak Bersuara [č ] Depan lidah ditemukan pada daerah lelangit lembut dinaikkan rapat ke belakang rongga tekak. Udara dari paru-paru melalui rongga mullut dan dibiarkan tersekat di bahagian belakang pertemuan di antara depan lidah dan lelangit keras. Udara dari paru-paru melalui rongga mulut dan dibiarkan tersekat di bahagian belakang pertemuan di antara depan lidah dan lelangit keras. Penyekatan arus udara dari paru-paru ke rongga hidung dilakukan dengan menaikkan lelangit lembut dan anak . Letusan Lelangit Keras Bersuara [j ] Depan lidah ditemukan pada daerah lelangit keras dan lelangit lembut dinaikkan rapat ke belakang rongga tekak. Konsonan Geseran b) Konsonan geseran gusi tidak bersuara [ s ] Cara membunyikannya:1. Sekatan udara dilepaskan secara perlahan-lahan sambil menggetarkan pita suara. 2. Sekatan udara dilepaskan secara perlahan-lahan tanpa menggetarkan pita suara. Sempitan pada arus udara dilakukan dengan menaikkan hadapan lidah ke gusi.

silap [ silap ] II. Pita suara direnggangkan. Arus udara yang dikeluarkan dari paruparu melalui rongga mulut tanpa menggetarkan pita suara. 3. Contoh-contoh perkataan yang dihasilkan Konsonan geseran gusi tidak bersuara adalah: Awal I. lasak [ lasaʔ ] pada perkataan.tekak ke belakang rongga tekak. Sekatan arus udara dari paru-paru ke rongga hidung dilakukan dengan menaikkan lelangit lembut dan anak tekak ke belakang rongga tekak. Pita suara dirapatkan 4. Arus udara yang dikeluarkan dari paruparu melalui rongga . Konsonan geseran gusi tidak bersuara [ s ] dihasilkan semasa udara keluar melalui sempitan depan lidah dan gusi Bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah bunyi Konsonan geseran gusi tidak bersuara [ s ] . 3. 4. Hujung lidah dikenakan pada gusi. II. 2. 5. satu [ satu ]  Tengah Bunyi konsonan [ s ] I. lemas [ ləmas ] c) Konsonan getaran gusi bersuara [ r ] Cara membunyikannya:1. lesu [ ləsu ]  Akhir I. pedas [ pədas ] II.

5. tiram [ tiram ] II. rugi [ rugi ]  Tengah I. sabar [ sabar ] II. hujung lidah dikenakan pada gusi. Contoh-contoh perkataan yang dihasilkan Konsonan getaran gusi bersuara adalah: Awal I. Bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah bunyi Konsonan getaran gusi bersuara [ r ] . Bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah bunyi Konsonan sisian gusi bersuara [ l ] .tekak menggetarkan pita suara. lebar [ lebar ] Bunyi konsonan [ r ] pada perkataan. d) Konsonan sisian gusi bersuara [ l ] Cara membunyikannya:1. Pita suara dirapatkan. 4. rapat [ rapat ] II. Arus udara dibiarkan keluar melalui tepi lidah sahaja. Arus udara yang dikeluarkan melalui rongga mulut juga menggetarkan hujung lidah. Penyekatan arus udara yang dikeluarkan dari paru-paru ke rongga hidung dilakukan dengan menaikkan anak tekak dan lelangit lembut ke belakang rongga tekak. Arus udara yang dikeluarkan dari paruparu ke rongga mulut dengan menggetarkan pita suara. 5. 3. seram [ səram ]  Akhir I. 2. Contoh-contoh perkataan yang dihasilkan Konsonan sisian gusi bersuara adalah:- .

2. e) Konsonan sengau dua bibir bersuara [ m ] Cara membunyikannya:1. Arus udara dilepaskan dengan perlahan-lahan. ketam [ kətam ] II. lipat [ lipat ] Tengah I. badam [ badam ] . Arus udara dari paruparu masuk ke rongga mulut dan terus ke rongga hidung. 5. Pita suara dirapatkan untuk membuat getaran. tilam [ tilam ] II. macam [ mačam ] II. lumba [ lumba]  Akhir I. Arus udara diberi laluan dari paru-paru ke rongga hidung dengan menurunkkan lelangit lembut dan anak tekak. murah [ murah ]  Tengah Bunyi konsonan [ m ] I. Bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah bunyi Konsonan sengau dua bibir bersuara [ m ] . kelam [ kəlam ] Akhir I. II. lagu [ lagu ] II. sekatan pada arus udara dilakukan dengan merapatkan bibir bawah dan bibir atas. kekal [ kəkal ] Bunyi konsonan [ l ] pada perkataan. teman [ təman ] pada perkataan. 3.  Bunyi konsonan [ l ] pada perkataan. 4.  Awal I. Contoh-contoh perkataan yang dihasilkan Konsonan sengau dua bibir bersuara adalah: Awal I. tebal [ təbal ] II.

Arus udara dilepaskan secara perlahan-lahan. laman [ laman ] II. 2. Arus udara dari paruparu melalui rongga mulut terus ke rongga hidung.  Akhir I. taman [ taman ] . Contoh-contoh perkataan yang dihasilkan Konsonan sengau gusi bersuara adalah: Awal I. naga [ naga ] II. tanah [ tanah ] Bunyi konsonan [ n ] II. Arus udara diberikan laluan dari paru-paru ke rongga hidung dengan menurunkkan lelangit lembut dan anak tekak. Pita suara dirapatkan 4. Bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah bunyi Konsonan sengau gusi bersuara [ n ] . 5. nilam [ nilam ]  Tengah I. 3. panah [ panah ] pada perkataan.f) Konsonan sengau gusi bersuara [ n ] Cara membunyikannya:1. Sekatan arus udara dilakukan dengan menaikkan hujung lidah pada gusi atau gigi gusi.

Bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah bunyi Konsonan sengau lelangit lembut bersuara [ ŋ ] . tulang [ tulaŋ ] . bingka [ biŋka] pada perkataan. II.g) Konsonan sengau lelangit lembut bersuara [ ŋ ] Cara membunyikannya:1. Contoh-contoh perkataan yang dihasilkan Konsonan sengau lelangit lembut bersuara adalah: Awal I. 4. Pita suara dirapatkan dan digetarkan. ngilu [ ŋilu] II. Arus udara yang disekat di belakang lidah dan lelangit lembut dilepaskan secara perlahan-lahan. Arus udara diberikan laluan yang keluar dari paru-paru masuk ke rongga hidung dengan menurunkkan lelangit lembut dan anak tekak. 5. 2. 3. Sekatan udara dilakukan dengan merapatkan belakang lidah ke lelangit lembut. ngeri [ ŋəri ]  Tengah Bunyi konsonan [ ŋ ] I. rangkap [ raŋkap ]  Akhir I. lalang [ lalaŋ ] II. Arus udara yang dikeluarkan dari paruparu melalui rongga mulut dan terus ke rongga hidung.

Sekatan arus udara dilakukan dengan menaikkan depan lidah ke lelangit keras. nyaris [ ɲaris ] II. Arus udara diberikan laluan dari paru-paru ke rongga hidung dengan menurunkkan lelangit lembut dan anak tekak. 3. nyala [ ɲala ]  Tengah Bunyi konsonan [ ɲ ] I. banyak [ baɲaʔ ] pada perkataan.h) Konsonan sengau gusi lelangit keras bersuara [ ɲ ] Cara membunyikannya:1. senyap [ səɲap ]  Akhir I. Arus udara dari paruparu melalui rongga mulut dan terus ke rongga hidung. – . II. Contoh-contoh perkataan yang dihasilkan Konsonan sengau lelangit keras bersuara adalah: Awal I. Udara yang disekat di bahagian depan lidah dan lelangit keras dilepaskan secara perlahan-lahan. Bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah bunyi Konsonan sengau lelangit keras bersuara [ ɲ ] . 5. 4. 2. Pita suara dirapatkan dan digetarkan.

Pita suara digetarkan dan lidah bergerak dangan pantas ke kedudukan untuk membunyikan vokal tengah [ ə ]. 2. Udara dari paru-paru keluar ke rongga mulut. II. Bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah bunyi Separuh vokal dua bibir bersuara [ w ] . 4. lawan [ lawan ]  Akhir I. Arus udara disekat dari paru-paru ke rongga hidung dengan menaikkan lelangit lembut ke belakang rongga tekak. Contoh-contoh perkataan yang dihasilkan Separuh vokal dua bibir bersuara adalah: Awal I. Bibir dibundarkan. 3. wajar [ waǰar ]  Tengah Bunyi konsonan [ w ] I. Belakang lidah dinaikkan ke lelangit lembut. Takraw [ taʔraw ] .i) Separuh vokal dua bibir bersuara [ w ] Cara membunyikannya:1. waris [ waris ] II. 5. kawan [ kawan ] pada perkataan.

2. 5.j) Separuh vokal lelangit keras bersuara [ j ] Cara membunyikannya:1. – DIFTONG Asal perkataan diftong iaitu phtong adalah berasal daripada bahasa Yunani yang dimaksudkan sebagai suara atau disuarakan. perkataan . Depan lidah diangkat tinggi ke arah gusi. Pita suara digetarkan sambil lidah bergerak pantas ke kedudukan untuk membunyikan vokal [ ə ]. 4. yuran [ juran ]  Tengah Bunyi konsonan [ w ] I. tayang [ tajaŋ ] pada perkataan. Contoh-contoh perkataan yang dihasilkan Separuh vokal lelangit keras bersuara adalah: Awal I. yakin [ jakin ] II. Bunyi-bunyi yang dihasilkan ialah bunyi Separuh vokal lelangit keras bersuara [ w ] . II. 3. Bibir dihamparkan. Dengan itu. payah [ pajah ]  Akhir I. Arus udara dari paruparu ke rongga hidung disekat dengan menaikkan lelangit lembut ke belakang rongga tekak. Dengan inilah terhasilnya bunyi separuh vokal lelangit keras bersuara [ j ].

boikot. (oi): sampai. silau. (au): c. gulai. ia bermaksud dua vokal atau dua bunyi yang hanya menduduki satu suku kata. Diftong [ai] Bermula dengan vokal depan luas lalu digeluncurkan ke arah vokal . a. Fonem diftong dalam bahasa melayu adalah seperti jadual di bawah:- Jenis Diftong / ai / / au / / oi / Kedudukan Diftong Awal Tengah Akhir / asikrim / / ghairah / / pandai / / aising / / khairat / / kəldai / / aurat / / auto / /daulat / / tauliah / / boikot / / kalau / / pakau / / amboi / / kaloi / Jadual fonem diftong bahasa melayu Gabungan bunyi vokal dinamakan diftong. pukau amboi. sepoi. surau. landai lampau. Satu vokal mengeluncur dari satu vokal kepada vokal yang lain. cuai.dipthong dihasilkan. garau. dodoi. Diftong terbentuk apabila berlaku pengeluncuran bunyi-bunyi vokal. salai. Terdapat 3 jenis diftong. sungai. adoi. (ai): b.

Diftong [oi] Bermula dengan vokal belakang separuh sempit lalu digeluncurkan ke arah vokal depan sempit. Cara membunyikan diftong Huraian di bawah menjelaskan peranan. . Keadan bibir dari bundar menjadi terhampar. dan kedudukan alat-alat artikulasi serti bibir. lidah.) 5. tidak ada hentain sebentar. Hujung lidah terkena gigi bawah. lidah secara cepat digeluncurkan ke arah cara membunyikan vokal [ i ] ( gabungan dua vokal ini disebut secara berterusan. 3. anak tekak. 2. Diftong [au] Bermula dengan vokal depan luas dan digeluncurkan ke arah vokal belakang sempit. lelangit lembut dan pita suara dalam membunyikan diftong bahasa melayu. Keadaan bibir terhampar. 4. Selepas membunyikan vokal [ a ].depan sempit. Rongga hidung ditutupkan suapaya udara tidak dapat keluar melalui rongga hidung. Keadaan bibir bundar. a) Diftong [ ai ] Cara membunyikannya:1. Depan lidah berada dalam kedudukan sama seperti membunyikan vokal [ a ]. Keadaan bibir agak terhampar. keadaan. rongga hidung ditutupkan dengan menaikkan anak tekak dan lelangit lembut.

Hujung gigi kena gigi bawah 3. Dengan itu. haiwan  Akhir I. Arus udara yang dikeluarkan dari paruparu keluar melalui rongga mulut. Bunyi yang dihasilkan ialah Diftong [ ai ] . Depan lidah berada dalam kedudukan seperti membunyikkan vokal [ a ].Contoh-contoh perkataan yang dihasilkan oleh Diftong [ ai ] adalah seperti yang berikut: Awal I. hairan pada perkataan.) 5. 4. Keadaan bibir daripada hampar ke bundar. pandai II. Arus udara disekat oleh rongga hidung supaya arus udara tersebut . Selepas membunyikan vokal [ a ]. Pita suara digetarkan. ( gabungan dua vokal ini disebut secara berterusan. 7. tidak ada hentain sebentar. II. Aidilfitri  Tengah Bunyi Diftong [ ai ] I. lidah melengkung ke arah lelangit keras. aising II. tupai b) Diftong [ au ] Cara membunyikannya:1. lidah dapat digeluncurkan secara cepat ke arah cara membunyikan vokal [ u ].6. 2.

audit  Tengah I.Contoh-contoh perkataan yang dihasilkan oleh Diftong [ au ] adalah seperti yang berikut: Awal I. redah sikit daripada cara membunyikan vokal [ i ]. Udara dari paru-paru keluar melalui rongga mulut 7. lidah dapat .tidak keluar melalui rongga hidung. 3. lidah dinaikkan ke arah lelangit keras. Dengan itu. Keadaan bibir daripada hampar ke bundar. Bunyi yang dihasilkan ialah Diftong [ au ] . pisau II. Pita suara digetarkan. 6. pulau c) Diftong [ oi ] Cara membunyikannya:1. Selepas membunyikan vokal [ a ]. 2. Rongga hidung ditutupkan dengan menaikkan anak tekak dan lelangit lembut. taufan Bunyi Diftong [ ai ] II.  Akhir I. tauliah pada perkataan. aurat II. Depan lidah berada dalam kedudukan yang sama seperti membunyikan vokal [ a ].

Cara menyekat rongga hidung adalah menaikkan anak tekak dan lelangit lembut. Bunyi yang dihasilkan ialah Diftong [ oi ].digeluncurkan secara cepat ke arah cara membunyikan vokal [ i ]. 6. panjang manakala vokal kedua lebih daripada tekanan vokal pertama. sepoi Bunyi Diftong [ ai ] pada perkataan. . amboi II. Jenis-jenis diftong Diftong dibahagikan kepada dua jenis. Arus udara disekat oleh rongga hidung supaya arus udara tidak dapat keluar melalui rongga hidung. Udara dikeluar dari paru-paru keluar melalui mulut. tidak ada hentain sebentar. Tengah I. iaitu:a) Diftong naik  Diftong yang bunyi vokal keduanya disebut lebih kuat. 5.Contoh-contoh perkataan yang dihasilkan oleh Diftong [ oi ] adalah seperti yang berikut:   Awal I. ( gabungan dua vokal ini disebut secara berterusan.) 4. boikot Akhir I. Pita suara digetarkan.

panjang dan lebih tekananya daripada vokal kedua. b) Diftong turun  Bunyi vokal pertamanya disebut lebih nyaring.Jenis diftong ini kebanyakan terdapat dalam perkataan bahasa inggeris.  .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful