Anda di halaman 1dari 78

SISTEM

PENDAWAIAN
SISTEM PERMUKAAN
KONDIUT
SESALUR
• Sistem pendawaian ialah suatu
sistem pemasangan litar
elektrik yang merangkumi
pengalir, penebat, pelindung
mekanikal dan aksesori2
elektrik.

• Ianya boleh dijalankan dengan


berbagai-bagai cara mengikut
jenis perlindungan mekanikal,
keadaan pemasangan dan
Faktor Pemilihan
Sebelum pemilihan sistem dawai
dilakukan, ianya perlu
dirancangkan agar tidak
merugikan. Antara perkara yang
perlu diperhatikan adalah seperti
berikut :-

1. Jenis beban yg hendak


dipasang.
2. Keadaan tempat pemasangan
5. Kekemasan dan kecantikan
6. Keadaan sekeliling
7. Tempoh masa menyiapkan
8. Perubahan atau
penambahan litar
masa akan datang
9. Jenis voltan bekalan
10.Keselamatan dan kelulusan
TNB
SISTEM PERMUKAAN
Kaedah pemasangan yg popular pd
masa dulu.
Pemasangan kabel dilakukan pd
permukaan dinding & siling secara
terbuka.
Kabel hanya diklip secara
permukaan tanpa sebarang
pelindung tambahan.
Kesesuaian pemilihan
sistem berdasarkan kpd
Bangunan ciri-ciri berikut:
dibuat drpd kayu @ batu.
Memerlukan bekalan fasa tunggal.
Bilangan litar kecil akhir yg sedikit.
Kabel yg dipasang X begitu banyak.
Kurang risiko akan berlakunya kerosakan mekanikal.
Kerja pemasangan dibuat dlm masa yg singkat.
Kos pembiayaan pemasangan rendah.
Beban kuasa yg digunakan kecil.
KAEDAH PEMASANGAN

n Kabel dilekapkan pd permukaan


dinding mengikut pengkalan &
bentangannya.
n Penghalaan bentangan biasanya pd
dinding, tiang @ siling (bg bangunan
kayu).
n Sokongan bg melekapkan kabel pd
dinding lazimnya gunakan klip yg
dipaku secara terus.
2 jenis klip utk pendawaian
permukaan
Klip aluminium
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
Klip plumbum
Boleh didapati dlm bentuk
gulungan.
Setiap klip perlu dibentuk
dgn alat pembentuk klip.
Saiz klip ikut bilangan kabel
yg dipasang.
Utk pemasangan pd bangunan
batu, kabel dilekapkan pd dinding
berlapikkan beroti kayu.
Beroti akan dipaku terlebih
dahulu pd dinding ikut
penghalaan pendawaian.
Kemudian kabel akan diklip pd
bhg atas beroti kayu.
Click to edit Master text styles
KAEDAH Second level
PEMASANGA ● Third level

● Fourth level

N KLIP BAGI ● Fifth level

SISTEM
PENDAWAIAN
PERMUKAAN
SISTEM PENDAWAIAN
KONDIUT
Menggunakan paip kondiut sbg
penghalaan pendawaiannya.
Kabel akan disalurkan dlm
kondiut hingga ke punca2
tamatannya.
Kesesuaian pemilihan sistem
berdasarkan kpd ciri-ciri berikut:
Bangunan kilang, bangunan komersial
dan juga gerai2.
Jika sistem pendawaian terdedah kpd
bahaya punca2 kerosakan
luaran/mekanikal.
Voltan bekalan fasa tunggal & 3 fasa.
Beban kuasa yg digunakan besar.
2 jenis kondiut yg lazim
digunakan dlm pemasangan
Kondiut logam
Memberikan perlindungan yg sesuai.
Sistem pendawaian yg memerlukan satu
sistem pembumian yg baik.
Sbtg kondiut boleh ddpti dlm ukuran 4m.
Ke2-2 hujung tersedia bebenang skru.
Segala penyambungan kondiut
menggunakan pengganding @ aksesori.
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level

AKSESORI
PEMASAN
GAN
KONDIUT
LOGAM
Kondiut PVC (polyvinyl chloride)
Btk yg sama dgn logam ttp dibuat drpd bhn
pvc.
Lebih ringan berbanding logam.
X mempunyai bebenang skru di ke2-2 hujung.
Segala penyambungan juga mgunakan
pengganding & aksesori yg diperbuat drpd
pvc.
Ikatan penyambungan X gunakan sistem skru
tp gunakan bhn pelekat.
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level

AKSESORI
PEMASANGAN
KONDIUT
PVC
Kaedah Pemasangan
Pendawaian Kondiut
Pemasangan kondiut disiapkan terlebih dahulu.
Termasuk segala keperluan pemasangan dan
aksesori kondiut.
Baru dimasukkan kabel ke dalamnya.
Pastikan semua kotak penyambungan mudah
dicapai dan mudah diperiksa.
Jarak pelana yg dipasang utk sokongan kondiut
mengikut jarak yg sesuai.
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level

JENIS-JENIS
PELANA
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
Selekoh kecil & selekoh L
dibuat dgn membengkok
kondiut.
Aksesori yg dgunakan adalah
pegas pembengkok.
Masukkan pegas dlm kondiut,
bengkokkan ikut keperluan.
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level

PEGAS PEMBENGKOK
Dawai pemancing dgunakan utk
tarik kabel yg diisi dlm kondiut.
Jenis nilon dgunakan kerana
mudah lentur & tahan lasak.
Pd bhgn penghujung kondiut,
pastikan segala tamatan kondiut
dilakukan dgn ambil kira ikatan
pengganding & sesendal.
DAWAI PEMANCING
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
SISTEM PENDAWAIAN SESALUR

Lazimnya utk memuatkan kabel yg banyak.


Lg bnyk kebel diperlukn lg sesuai gunakan
sistem pdawaian ini
Sesalur boleh didapati dlm bntuk persegi
memanjang dgn pelbagai saiz & aksesori.
Dibuat drpd bhn logam besi serta PVC.
Ada pelbagai jenis sistem sesalur.
JENIS SISTEM
SESALUR
Sesalur skirting
Pemasangan yg paling sesuai
dgunakan utk sistem bekalan dgn:
● Soket Keluaran
● Telefon
● Peralatan Elektrik
Kabel akan disalurkan di dlm sesalur
dgn kemas & teratur.
Click to edit Master text styles
SESALUR Second level
● Third level

SKIRTIN ● Fourth level

● Fifth level

G
Sesalur lantai
Paling sesuai dgunakan utk sistem bekalan
dgn soket keluaran.
Lazimnya dgunakan di bengkel2/makmal2.
Sesalur dtanam dlm konkrit bwh lantai.
Tdpt kotak pemeriksaan yg akan dgunakan
utk tujuan pemeriksaan kabel (penutup kotak
penyambungan).
Pemeriksaan dpt dlakukan tanpa pecah lantai.
Kondiut boleh dpasang secara menegak ke
permukaan lantai terus ke bhgn sesalur bwh
lantai bg pemasangan utk laluan kabel.
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level

SESALUR LANTAI
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level

Sesalur pencahayaan
Digantung pd ruang atas bilik/bangunan di bhgn bwh
siling/bumbung.
Rod gantungan dpasang antara sesalur dgn bumbung.
Kabel pendawaian diletak dlm sesalur.
Perlukan ikatan yg kukuh utk elak kemalangan.
PENDAWAIAN SESALUR MINI

Kaedah yg paling bnyk dgunakan sekarang.


Sesalur mini dbuat drpd bhn PVC.
Pemasangan dbuat pd bangunan yg telah
siap dbina sepenuhnya.
Sesalur jenis ini lebih ringan, murah,
xmudah karat & xmudah pecah.
Click to edit Master text styles
Sesalur mini
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level

SESALU
R MINI
Cara pemasangan
Bhg tapak sesalur dpasang tlebih dahulu pd
dinding ikut penghalaan pdawaian.
Tapak dipaku terus pada tembok ikut sukatan
jarak yg sesuai.
Selesai pemasangan tapak, kabel dbentang di
dlmnya dan ditutup guna penutup sesalur.
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
SISTEM PENDAWAIAN
TERSEMBUNYI
Dipasang/ditanam dlm dinding @ atas
siling bangunan.
Penghalaan pendawaian xdpt dlihat,
kecuali bhgn hujung tamatan utk
sambungan ke aksesori.
Pemasangan pada bangunan batu,
kabel akan ditempat pd lurah yg dbuat
khas bersama perlindungan spt kondiut.
Kemudian akan disimen mjadikan
dinding kelihatan kemas & cantik.
Kesesuaian pemilihan sistem
berdasarkan kpd ciri-ciri
berikut:
Pendawaian utk bekalan satu
fasa
Bangunan drpd batu (bata, blok)
Pemilik berkehendak kekemasan
bangunan yg cantik tanpa
melihatkan kabel2 pendawaian
Cara ini dpt melindungi kabel
drpd kerosakan mekanikal
KAEDAH
PEMASANGAN
Kaedah ini dibuat di peringkat awal semsa
sesuatu bangunan ddirikan.
Lurah dbuat ikut penghalaan pdawaian.
Kabel dbentang terus pd lurah dan dklip pd
bhgn batu supaya x tkeluar drpd penghalaan
pdawaian semasa kerja menyimen.
Kabel boleh juga dsalurkan dlm kondiut sbg
pelindung tambahan & dbenam dlm alur/lurah
yg telah dbuat pd dinding.
Guna pelana jenis klip utk sokong/ikat kondiut
pd batu.
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

SISTEM PENDAWAIAN
● Fifth level

TERSEMBUNYI
Kondiut akan disimen terus
bersama permukaan
dinding/tembok bata
Jadi, pmsangan berada dlm
dinding & yg kelihatan hanya
bhgn hujung kabel yg akan
dsambung pd aksesori
LITAR
PENGGUNA
Ditakrifkn sbg litar yg dsmbgkn
keluar dr kotak agihan pguna mgkt
phalaan pdawaian & b’akhir dbeban
pguna mlalui soket keluaran/pkakas
e’trik.
2 jenis litar kecil akhir:
Litar pcahayaan
Litar kuasa
LITAR
PENCAHAYAAN
Lazimnya
dsb.
utk pmsgn lampu, kipas dinding

1 litar kecil akhir boleh smbg kpd bbn max


sbyk 10 poin lampu dgn 1 MCB 6A.
Setiap 1 poin bbn anggaran kdr kuasa
sbyk 100W
Saiz kabel 1.5mm2
LITAR KUASA
Litar kecil akhir utk pdawaian
kuasa bg soket keluaran boleh
dbuat secara:
Litar jejari
Litar gelang
LITAR JEJARI
Litar pdawaian biasa yg mana kabel
hidup, neutral & bumi diambil drpd
kotak agihan pguna mlalui 1 MCB
dgn saiz 16A/20A.
Saiz kabel min 2.5mm2
LITAR GELANG
Kabel hdklah bmula dr 1 MCB dlm
kotak agihan pguna & phalaannya
dsmbg kpd tiap2 punca tmtn pd
soket keluaran & kembali ke MCB
asal.
Saiz kabel yg boleh dgunakn xkrg
dr 2.5mm2 dgn MCB bkdr 20A.
KAEDAH
PEMASANGAN
SuisSUIS
Sehala
Suis Dua Hala
Suis Perantaraan
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level

SUIS
SEHALA
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level

SUIS
SEHALA
KAWAL
2 LAMPU
SUIS 2 HALA
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
SUIS
PERANTARAAN
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level
LITAR
● Fifth level

KUASA

JEJARI
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

LITAR ● Fifth level

KUASA

GELANG
Pengujian
Ujian keterusan litar gelang – Pengujian pengalir
penebat.
Ujian keterusan pengalir pelindung – Pengujian
pengalir penebat.
Ujian penebatan rintangan – Pengujian
kebocoran arus pada bahagian besi/pengalir.
Ujian kekutuban – Pengujian kekutuban pada
aksesori pendawaian.
Ujian kepekaan pemutus litar – Pengujian
pemutus litar.
Ujian Elektrod bumi – Ujian keberkesanan
elektrod bumi.
4 jenis ujian keberkesanan bumi

Ujian bagi pengalir pelindung litar &


pengikat.
Ujian galangan gelung bumi.
Ujian pemutus litar bocor ke bumi.
Ujian rintangan Elektrod bumi
3 faktor menentukan keadaan yang cekap &
selamat dlm sistem pemasangan litar elektrik.

Jenis beban yang hendak dipasang.


Tempoh ketahanan pemasangan itu.
Tambahan litar @ perubahan pada
litar.
Jenis voltan bekalan.
Jenis2 Pendawaian yang sesuai
Tapak pameran –
i. Pendawaian sementara.
ii.Pemasangan mesti diperiksa jika tempoh lebih
3 bulan.
Rumah dandang –
i. Pendawaian MICC (Kabel penebat mineral
pelapik kuprum)
ii. Mana2 cantuman, sambgn, tamatan hendaklah
dibina bg memenuhi maksud berkenaan dgn
kebolehan keterusan pengalir, penebat, kekuatan &
perlindungan mekanikal.
Bengkel kerja –
i. Pendawaian kondiut
ii. Kondiut pasang sepenuhnya sblm masuk kabel.
UNIT UTAMA PEMBEKAL

Dpasang di luar bngnan pd bhgn


pmukaan dinding/pd tembok pintu
masuk ssbuah premis
Mudah dperiksa oleh pbaca meter utk
tujuan bil @ pemotongan bekalan
Terdiri drpd : Fius perkhidmatan
Unit pemotong
Meter kWj Penyambung neutral
FIUS PERKHIDMATAN &
PENYAMBUNG NEUTRAL
Dsambg kpd pnca masukan bekalan utama
Kpd pengalir hidup(fasa)
Mlindungi litar utama pnggna
Mmastikan arus yg mlaluinya x mlebihi had
yg tlh dtetapkn.
Jika arus mlebihi hadnya, fius akn putus
Gunakan fius jenis katrij
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level

UNIT PEMOTONG
FIUS PERKHIDMATAN
PENYAMBUNG NEUTRAL
Meter kWj

Utk menyukat jmlh tenaga yg dgunakn


oleh pngguna dlm satu tmpoh masa yg
ttentu.
Dpsang bsama unit pemotong pd satu
papan utama pemasangan
UNIT UTAMA PENGGUNA

Alat kawalan pada pihak pengguna


Suis utama
Pemutus litar bocor ke bumi
Kotak fius agihan
Kadaran arus alatan kawalan ditentukan oleh
jmlh arus yg dgunakn oleh litar kecil akhir
dlm ssuatu pemasangan/jmlh arus beban
Alat kawalan secara mekanikal yg blh mbuka &
mymbg litar scr kwln manual

2 jenis suis utama:


SUIS UTAMA

Suis fius

● Bila punat suis ditekan, hanya suis shj yg bgerak.


● Bhg fius x bgerak.

Fius suis

● Bila punat suis ditekan, bhg fius akan bgerak


bsama2 suis.
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
ELCB
Beri plindgn kpd pdawaian & pkakas e’trik
bila blaku arus bocor ke bumi yg blebihn.
Unit akan mbuka / mmutus litar scr
automatik bila kdr arus bocorn yg
mlebihi had yg tlh dsetkn.
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level

ELCB
DB
Tmpt p’agihn tenaga e’trik utama kpd litar2 kecil.
Tdpt punca utama utk bkln hidup, neutral & bumi.
Pd masa kini, kbykn mgunakn KFA jenis miniatur dpd bhn
plastik/PVC/besi tahan lasak.
Bsesuaian dgn kotak bsaiz kecil, maka :
suis utama
ELCB &
fius/pemutus litar dibuat dlm btk miniatur.
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
SUIS UTAMA
MINIATUR
Bhg bwh - punca tmtn utk smbgn msukan.
Bhg atas - punca tamatan utk keluaran
Fius bbtk katrij dsimpn dbhg dlm.
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
ELCB
Juga disebut RCCB
(Residual Current
Circuit Breaker)
Fungsi sama spt ELCB
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
MCB
Pemutus Litar Miniatur (Miniature Circuit Breaker).
Dguna sbg plindung dpd arus yg blebihan.
Blaku litar pintas / arus lampau pd litar kecil akhir
MCB akan memutus bkln scr automatik.
Pelbagai saiz arus MCB boleh ddpti utk pmsgn
litar kecil.
6A – litar pcahayaan
20A – litar kuasa
Click to edit Master text styles
Second level
● Third level

● Fourth level

● Fifth level
Cerita dah
Habis….