Anda di halaman 1dari 41

MODEL LATIH TUBI 4 STPM 2016

ASMAWI BIN ABDULLAH


SMK Purun
28330 Triang, Pahang

1 (a) Terangkan daya yang mempengaruhi


pergerakan angin.

[4]

Daya kecerunan tekananMenggerakkan angin dari kawasan


tekanan tinggi ke kawasan tekanan rendah. Halaju angin tinggi
apabila terdapat perbezaan nilai kecerunan tekanan udara yang
besar.
Daya koriolisDaya pesongan akibat putaran bumi yang
membiaskan angin ke kanan di hemisfera utara dan ke kiri di
hemisfera selatan. Daya koriolis berbeza dari sifar di khatulistiwa
hingga nilai maksimum di kedua-dua kutub
Daya geseran dengan permukaan bumiPermukaan yang kasap
seperti kawasan pergunungan dan bandar mempunyai daya geseran
yang tinggi menyebabkan tiupan angin menjadi lemah berbanding
permukaan bumi yang rata dan lapang seperti lautan.

1 (b) Terangkan dua proses pergerakan [4]

udara dalam edaran umum


atmosfera.
Pergerakan angin secara mendatar
Sistem angin timuran dan sistem angin
baratan.
Pergerakan arus udara secara menegak
Dalam bentuk sel udara, iaitu Sel Hadley
(sel langsung), Sel Ferrel (sel tak langsung)
dan Sel Kutub (sel langsung).

1 (c) Jelaskan proses kejadian monsun [4]


timur laut di benua Asia.
Musim sejuk di bahagian tengah benua Asia
mewujudkan pusat tekanan tinggi.

Musim panas di benua Australia dan lautan


sekitarnya mewujudkan pusat tekanan
udara lebih rendah.
Angin bertiup keluar dari pusat tekanan
tinggi di bahagian tengah Asia sebagai
monsun aliran timur laut.

1 (d) Huraikan dua kesan monsun timur


[4]
laut terhadap sektor ekonomi primer
di Malaysia.
PertanianDi pantai barat Semenanjung Malaysia,
kegiatan tanaman padi dapat dijalankan tetapi kegiatan
menoreh getah di pantai timur semenanjung terjejas.
Hujan lebat dan kejadian banjir di delta Kelantan
menyebabkan aktiviti pertanian terjejas.
PerikananKegiatan perikanan laut giat dijalankan di
pantai barat semenanjung tetapi kegiatan perikanan di
Laut China Selatan terjejas kerana angin kencang dan
ombak besar semasa tiupan angin monsun timur laut.

1 (d) Huraikan dua kesan monsun timur


[4]
laut terhadap sektor ekonomi primer
di Malaysia.
PembalakanKegiatan perhutanan atau pembalakan di
kawasan tanah tinggi di pantai timur semenanjung terjejas
kerana hujan lebat berpanjangan menyebabkan kejadian
tanah runtuh dan jalan licin. Hal ini menyukarkan aktiviti
menebang pokok dan pengangkutan kayu balak
menggunakan lori ke kilang papan.

PerlombonganAktiviti perlombongan kuari dan lombong


dedah terjejas kerana hujan lebat dan kejadian tanah runtuh
mudah berlaku.

2 (a) Jelaskan bagaimana lapisan

[12]

troposfera mempengaruhi unsurunsur cuaca.


Sinaran mataharipancaran matahari akan di tapis oleh
awan, diserakkan oleh partikel dan diserap oleh wap air
dan gas karbon dioksida. Hal ini boleh menentukan
keamatan sinaran matahari yang sampai ke permukaan
bumi.
Suhulapisan troposfera dapat mengawal dan
menstabilkan suhu kerana membenarkan input bahangan
matahari dalam bentuk gelombang pendek ke permukaan
bumi tetapi menghalang sebahagian output bahangan
matahari dalam bentuk gelombang panjang bebas ke
angkasa.

2 (a) Jelaskan bagaimana lapisan

[12]

troposfera mempengaruhi unsurunsur cuaca.


Sinaran mataharipancaran matahari akan di tapis oleh
awan, diserakkan oleh partikel dan diserap oleh wap air
dan gas karbon dioksida. Hal ini boleh menentukan
keamatan sinaran matahari yang sampai ke permukaan
bumi.
Suhulapisan troposfera dapat mengawal dan
menstabilkan suhu kerana membenarkan input bahangan
matahari dalam bentuk gelombang pendek ke permukaan
bumi tetapi menghalang sebahagian output bahangan
matahari dalam bentuk gelombang panjang bebas ke
angkasa.

2 (a) Jelaskan bagaimana lapisan

[12]

troposfera mempengaruhi unsurunsur cuaca.


Kelembapan udaralapisan troposfera menyimpan wap
air yang diperoleh daripada proses sejat-peluhan, iaitu
sejatan daripada permukaan air dan proses pepeluhan
daripada tumbuhan. Hal ini dapat mempengaruhi
kelembapan udara atau kandungan wap air di atmosfera.
Awanproses sejat-peluhan oleh haba matahari
membekalkan wap air kepada lapisan troposfera. Wap air
kemudiannya mengalami proses pemeluwapan dan
bertukar menjadi titisan halus atau kumpulan awan.

2 (a) Jelaskan bagaimana lapisan

[12]

troposfera mempengaruhi unsurunsur cuaca.


Kerpasanlembapan atau wap air di lapisan
troposfera yang terpeluwap akan gugur ke
permukaan bumi sama ada dalam bentuk pepejal
(hujan batu/salji) atau cecair (hujan/ embun).

Tekanan udaraperbezaan ketumpatan Ildara


mengikut ketinggian dan perbezaan suhu di
lapisan troposfera mempengaruhi tekanan udara.

2 (a) Jelaskan bagaimana lapisan

[12]

troposfera mempengaruhi unsurunsur cuaca.


Tiupan angin dan arus udaraapabila lapisan
troposfera menerima kadar pemanasan haba matahari
yang berbeza di antara kawasan akan menyebabkan
berlakunya peredaran kawasan tekanan udara tinggi
(suhu rendah) ke kawasan tekanan udara rendah (suhu
tinggi).

2 (b) Sejauh manakah faktor semula

[13]

jadi mempengaruhi perubahan


kandungan atmosfera?
Letusan gunung berapi membebaskan abu dan debu yang akan
meningkatkan kandungan partikel (juzuk bukan gas) di atmosfera.
Sebagai contoh, letusan gunung berapi Pinatubo di Filipina yang
berlaku pada tahun 1991 telah menyebabkan peningkatan
kandungan partikel terampai dan gas sulfur dioksida di atmosfera.

Kebakaran hutan secara semula jadi berlaku disebabkan oleh aliran


lahar gunung berapi, kilat dan kemarau yang menyebabkan
kebakaran hutan secara meluas. Hal ini telah meningkatkan
kandungan partikel debu, asap, gas sulfur dioksida dan nitrogen
oksida di atmosfera. Peningkatan partikel terampai ini boleh
menyebabkan kejadian jerebu.

2 (b) Sejauh manakah faktor semula

[13]

jadi mempengaruhi perubahan


kandungan atmosfera?
Perubahan kandungan atmosfera (wap air, gas dan
partikel) bukan sahaja dipengaruhi oleh faktor
semula jadi tetapi juga oleh faktor manusia.

Aktiviti perlombongan kuaripenggunaan bahan


letupan bagi memecahkan batu telah
menyebabkan peningkatan jumlah partikel halus
yang dibebaskan ke atmosfera. Hal ini boleh
menambahkan kandungan partikel atau bahan
terampai di atmosfera.

2 (b) Sejauh manakah faktor semula

[13]

jadi mempengaruhi perubahan


kandungan atmosfera?
Aktiviti perindustrianindustri petrokimia (kilang menapis
petroleum, kilang cat dan kilang plastik), kilang simen,
seramik dan asbestos boleh menyebabkan peningkatan
kandungan partikel (habuk, debu, asap) dan kandungan gas
berubah (CFC, sulfur dioksida dan nitrogen oksida) ke
atmosfera melalui aktiviti yang dijalankan.
Pembalakanaktiviti penyahhutanan secara meluas
menjejaskan penyerapan gas karbon dioksida melalui proses
fotosintesis clan proses pepeluhan yang membebaskan wap
air ke atmosfera. Hal ini menyebabkan peningkatan gas
karbon dioksida dan mengurangkan kandungan wap air di
atmosfera.

2 (b) Sejauh manakah faktor semula

[13]

jadi mempengaruhi perubahan


kandungan atmosfera?
Aktiviti pengangkutanpembakaran bahan api fosil
oleh kenderaan bermotor yang menggunakan petrol
dan diesel di bandar-bandar utama telah meningkatkan
kandungan gas karbon monoksida, hidrokarbon, sulfur
dioksida dan nitrogen oksida ke atmosfera.
Pembakaran terbuka sisa bandar di tempat pelupusan
sampahpembakaran sisa domestik, sisa toksik, bahan
getah, plastik, dan bahan kimia menyebabkan
peningkatan kandungan debu, asap, gas sulfur dioksida,
nitrogen oksida dan metana di atmosfera.

2 (b) Sejauh manakah faktor semula

jadi mempengaruhi perubahan


kandungan atmosfera?
Aktiviti pertanianpertanian ladang yang melibatkan
penggunaan racun serangga dan pembakaran terbuka
sisa tanaman seperti jerami padi dan sisa tanaman
kelapa sawit yang akan membebaskan partikel abu,
debu, asap tebal dan gas sulfur dioksida ke atmosfera.

[13]

3 (a) Bezakan antara banjir sungai

[7]

dengan banjir kilat.


Banjir sungai terjadi apabila alur sungai tidak
dapat lagi menampung isipadu air seperti biasa
sehingga menyebabkan air sungai melimpahi
tebing sungai.
Banjir kilat pula terjadi hasil peningkatan
limpahan air larian permukaan yang cepat
disebabkan oleh curahan hujan yang lebat
dalam tempoh masa yang singkat dan surut
dengan cepat.

3 (b) Jelaskan bagaimana kejadian banjir [10]


kilat di kawasan bandar dipengaruhi
oleh faktor manusia.
Pembinaan infrastruktur bandarpembinaan jalan raya, tempat
letak kereta, gelanggang sukan dan bangunan konkrit
menyebabkan sebahagian besar permukaan fizikal bandar menjadi
kawasan yang tidak telap air. Hujan perolakan yang lebat akan
cepat meningkatkan air larian permukaan dalam masa yang
singkat. Air larian permukaan yang banyak akan melimpah atau
bertakung di kawasan yang lebih rendah di bandar.
Sistem perparitan yang tidak terancangsistem perparitan yang
terdapat di kawasan bandar tidak mencukupi, sempit dan kurang
sempurna terutama di kawasan petempatan yang telah lama
dibina. Hal ini menyebabkan sistem perparitan tidak dapat
menampung isi padu air yang banyak terutama semasa hujan
perolakan yang lebat. Aliran air tidak dapat mengalir dengan cepat
dan lancar ke sungai.

3 (b) Jelaskan bagaimana kejadian banjir [10]


kilat di kawasan bandar dipengaruhi
oleh faktor manusia.
Penyelenggaraan sistem saliran yang tidak cekappihak pemaju
perumahan tidak menyediakan sistem perparitan yang sempurna
disebabkan masalah pekerja dan kos pengurusan yang tinggi. Hal ini
menyebabkan pemendapan kelodak dan sampah arap berlaku di
dalam longkang atau parit yang terbiar.

Litupan tumbuhan kurang di kawasan bandarpembinaan


petempatan terutama di kawasan lereng bukit menyebabkan
peningkatan halaju air larian permukaan yang akan melimpah di
kawasan yang lebih rendah. kadar penyusupan air ke dalam tanah
sangat kurang di kawasan tumbuh-tumbuhan dan yang tiada
tumbuhan. Hal ini menyebabkan banyak air hujan perolakan yang
lebat di kawasan bandar cepat mengalir sebagai air larian permukaan.

3 (b) Jelaskan bagaimana kejadian banjir [10]


kilat di kawasan bandar dipengaruhi
oleh faktor manusia.
Sikap penduduksesetengah penduduk suka membuang
sampah ke dalam longkang menyebabkan longkang
tersumbat. Penduduk setinggan yang tinggal di kawasan
rizab sungai pula membuang sampah ke dalam sungai.
Aliran air yang tersekat semasa hujan perolakan yang lebat
menyebabkan banjir kilat.

3 (c) Bincangkan bagaimana masalah


[8]
banjir kilat boleh menyebabkan
kesukaran kepada aktiviti penduduk
di kawasan bandar.
Aktiviti domestik terjejasaktiviti harian penduduk seperti
pergi dan pulang dari tempat kerja, sekolah dan sebagainya
terjejas ekoran jalan raya ditenggelami air banjir. Tempat
tinggal dan ruang perniagaan menjadi kotor kerana dipenuhi
sampah arap yang hanyut semasa banjir kilat dan mendapan
lumpur.

Aktiviti perindustrian tidak dapat dijalankankawasan kilang


dan mein ditenggelami air. Pekerja tidak dapat pergi ke tempat
kerja dan kilang terpaksa ditutup dan ini akan menyebabkan
perniagaan mengalami kerugian.

3 (c) Bincangkan bagaimana masalah


[8]
banjir kilat boleh menyebabkan
kesukaran kepada aktiviti penduduk
di kawasan bandar.
Aktiviti perniagaan terjejaskawasan perniagaan/kedai ditenggelami air,
perniagaan terpaksa ditutup, bekalan barangan perniagaan dan barangan
keperluan penduduk tidak dapat dijual dan dihantar kepada pembeli atau
pengguna.
Aktiviti pelancongan dan rekreasi terjejasperjalanan ke tempat
pelancongan terjejas. Kawasan pelancongan dan kawasan rekreasi
ditenggelami air semasa banjir kilat.
Pengangkutan darat terjejasbanjir kilat menyebabkan pergerakan
penduduk yang menggunakan pengangkutan awam seperti komuter, bas,
teksi dan kenderaan persendirian terjejas. Berlaku kesesakan lalu lintas dan
kerugian kerana terdapat kenderaan rosak setelah ditenggelami air.

4 (a) Apakah yang dimaksudkan dengan


sektor utiliti dalam konteks negara
Malaysia?

[2]

Sektor utiliti dalam konteks negara Malaysia


merupakan sektor yang menyediakan
perkhidmatan atau kemudahan awam
kepada pengguna sebagai keperluan yang
melengkapi dan memakmurkan kehidupan
seharian. Ia melibatkan perkhidmatan
membekalkan kemudahan asas seperti
bekalan elektrik dan air paip.

4 (b) Nyatakan tiga jenis industri

perkhidmatan di Malaysia.

Insurans

Pelancongan
Perhotelan
Pengangkutan
Pendidikan

[3]

4 (c) Jelaskan tiga kepentingan tenaga

[6]

elektrik kepada kemajuan ekonomi


negara.
Sumber tenaga kepada kediaman penduduk
Menjana perkembangan dan kemajuan industri dan
perusahaan

Kemajuan komersial
Kemajuan perdagangan dan perniagaan

4 (d) Penjanaan tenaga elektrik terma

merupakan antara punca berlakunya


pencemaran udara. Jelaskan pernyataan
ini.

[4]

Penggunaan bahan api fosil arang


batu dan diesel membebaskan gas-gas
tercemar dan partikel terampai (PM10).
Meningkatkan kandungan bahan
pencemar seperti karbon dioksida,
sulfur dioksida dan nitrus oksida.

5 (a) Huraikan kepentingan kegiatan [12]


dan aktiviti pembinaan struktur
mega kepada sesebuah negara.
Menyediakan banyak peluang pekerjaan
kepada penduduk tempatan dan pekerja asing
dari negara jiran seterusnya mengurangkan
pengangguran.

Menyediakan kemudahan kepada penduduk


Kedai, bank, sekolah, hospital dan sebagainya
yang sempurna dan lengkap untuk
kesejahteraan penduduk.

5 (a) Huraikan kepentingan kegiatan [12]


dan aktiviti pembinaan struktur
mega kepada sesebuah negara.
Memajukan kawasan yang mundur kepada kawasan yang
lebih maju berbanding dengan sebelum adanya binaan
lebuh raya atau bangunan komersial yang menarik ramai
peniaga dan pengunjung. la mempengaruhi proses
tranformasi desa dan pembandaran.
Menggalakkan kegiatan perdagangan antarabangsa
Pembinaan bangunan industri dan bank atau lapangan
terbang dan pelabuhan boleh mencetuskan
perkembangan perdagangan antarabangsa yang
menguntungkan.

5 (a) Huraikan kepentingan kegiatan [12]


dan aktiviti pembinaan struktur
mega kepada sesebuah negara.
Meningkatkan ketersampaian antara sesuatu kawasan
Membolehkan penduduk atau pengguna pergi jauh atau
mobiliti tinggi dengan melalui dan menggunakan lebuh
raya yang luas dan moden. la juga boleh mengatasi
masalah kesesakan lal lintas.

Menjana pendapatan negaraPelabuhan, lapangan


terbang dan pengangkutan menjadi pemangkin kepada
proses kemajuan ekonomi.

5 (b) Jelaskan kesan terhadap alam sekitar [13]


fizikal akibat daripada aktiviti
pembinaan yang sangat pesat kepada
Malaysia.
Gangguan terhadap sistem hidrologiKawasan
tadahan air semula jadi musnah menyebabkan krisis air
boleh berlaku dan serapan air bawah tanah terganggu
apabila lebuh raya dibina melalui kawasan hutan.
Kejadian tanah runtuh dan tebingTeres, tebukan,
tarahan dan pemotongan lereng bukit untuk membina
bangunan, lebuh raya dan sebagainya telah
menyebabkan kejadian tanah runtuh dan hakisan.

5 (b) Jelaskan kesan terhadap alam sekitar [13]


fizikal akibat daripada aktiviti
pembinaan yang sangat pesat kepada
Malaysia.
Hakisan pantai berlaku bila bangunan hotel/chalet banyak
dibina terutama di sepanjang pantai.

Meningkatkan suhu setempatPenebangan hutan secara


berleluasa menyebabkan suhu sekitar menjadi panas.
Kejadian banjir dan banjir kilatSungai tidak dapat
menampung jumlah air kerana sungai menjadi semakin cetek
akibat mendapan tanah yang runtuh di tebing sungai.

5 (b) Jelaskan kesan terhadap alam sekitar [13]


fizikal akibat daripada aktiviti
pembinaan yang sangat pesat kepada
Malaysia.
Perubahan landskap secara besar-besaran berlaku
apabila kawasan hutan yang dibersihkan untuk
pembinaan empangan hidroelektrik.
Pencemaran udaraPerlepasan, habuk, debu dan
gas ke udara seperti gas karbon dioksida
menyebabkan udara tidak bersih dan persekitaran
berjerebu.

6 (a) Huraikan lima contoh serta kawasan [10]


bencana alam yang bersifat merentas
sempadan yang berlaku dalam
lingkungan negara-negara ASEAN.

Tsunami
Kawasan kejadian utama ialah di
Sumatera Utara, Nanggore, Meulaboh,
Acheh Indonesia
Kuala Kedah, Pulau Pinang, Pulau
Langkawi Malaysia
Phuket Thailand

6 (a) Huraikan lima contoh serta kawasan [10]


bencana alam yang bersifat merentas
sempadan yang berlaku dalam
lingkungan negara-negara ASEAN.

Banjir
Kedah, Perlis limpahan sungai di
selatan Thailand
Di Kelantan limpahan Sungai Golok
Pekan Sungai Golok Thailand
Berlaku setiap tahun

6 (a) Huraikan lima contoh serta kawasan [10]


bencana alam yang bersifat merentas
sempadan yang berlaku dalam
lingkungan negara-negara ASEAN.

Jerebu
Pembersihan dan pembakaran hutan untuk
aktiviti pertanian Kalimantan, Sumatera
Indonesia
Merebak ke pantai barat Semenanjung
Malaysia khususnya di Lembah Klang,
Singapura, Sarawak dan Brunei
Indeks pencemaran udara (IPU) tinggi

6 (a) Huraikan lima contoh serta kawasan [10]


bencana alam yang bersifat merentas
sempadan yang berlaku dalam
lingkungan negara-negara ASEAN.

Gempa bumi atau letusan gunung berapi


Pulau Jawa, Sulawesi dan kepulauan Riau (pusat
gempa)
Singapura gegaran sahaja
Pantai barat Semenanjung Malaysia gegaran
sahaja
Sabah dan Sarawak gegaran sahaja

6 (a) Huraikan lima contoh serta kawasan [10]


bencana alam yang bersifat merentas
sempadan yang berlaku dalam
lingkungan negara-negara ASEAN.

Ribut tropika
Utara Filipina, Pulau Luzon
Sabah dan Perlis
Selatan Thailand

6 (a) Jelaskan bagaimana bencana alam

[10]

tersebut secara tidak langsung telah


mewujudkan kerjasama dan
kesepakatan dalam kalangan negaranegara anggota ASEAN.
Memberi kerjasama melalui penyaluran bantuan semasa
atau selepas bencana diterima oleh negara terlibat dengan
tangan terbuka
Pasukan mencari dan menyelamat atau pasukan tindak cepat (SMART)
Pasukan kesihatan doktor merawat mangsa yang cedera dan jatuh sakit
Kaunseling kepada mangsa yang mengalami trauma akibat bencana
Pembinaan semula infrastuktur jalan perhubungan, sistem
telekomunikasi, jambatan yang telah rosak dibina dan diperbaiki semula.
Pertubuhan sukarelawan membantu penduduk membina semula
petempatan mereka yang musnah dengan membekalkan sumber kewangan
dan peralatan.

6 (a) Jelaskan bagaimana bencana alam


tersebut secara tidak langsung telah
mewujudkan kerjasama dan
kesepakatan dalam kalangan negaranegara anggota ASEAN.

Bantuan keperluan asas semasa


Pakaian, makanan, minuman, selimut, khemah,
ubatan, alat tulis diagih kepada mangsa bencana
secara bersama-sama oleh dua negara

Bantuan peralatan selepas kejadian


Khemah atau rumah sementara dibina dengan
bekerjasama
Bahan pembinaan kayu, pakt, zink dibekalkan

[10]

6 (a) Jelaskan bagaimana bencana alam

[10]

tersebut secara tidak langsung telah


mewujudkan kerjasama dan
kesepakatan dalam kalangan negaranegara anggota ASEAN.
Tindakan kerjasama pasca kejadian iaitu bantuan dalam
bentuk modal atau pelaburan terutama sektor-sektor yang
terjejas seperti pertanian dan perladangan.

Kerjasama perkongsian maklumat sistem amaran awal


tsunami di letakkan pada titik tsunami (boya, tsunameter,
kamera dan sistem satelit beri maklumat sejam lebih awal)
kerjasama antara Malaysia dan Indonesia amaran gempa
bumi pada pusat gempa.

6 (a) Jelaskan bagaimana bencana alam

[10]

tersebut secara tidak langsung telah


mewujudkan kerjasama dan
kesepakatan dalam kalangan negaranegara anggota ASEAN.
Pakatan penyelidikan dan pembangunan (R&D)
Pengawalan pencemaran dan pembakaran terbuka
agensi dua atau lebih negara saling membantu
Pembenihan awan atau hujan buatan dari negara yang
ada teknologi
Projek tebatan banjir di Sungai Golok Thailand
bersempadan Malaysia
Kajian pusat gempa komponen pemantauan seismik
seismograf dikenalpasti lokasinya oleh semua negara
sekitar pusat gempa